ارزیابی بالینی فعالیت اسپرم‌سازی شیلاجیت

نویسندگان: تی. کی. بیسواس، اس. پاندیت، اس. موندال، اس. کی. بیسواس، یو. جانا، تی. گوش، پی. سی. تریپاتی، پی. کی. دِبنات، آر. جی. آدی، بی. آدی

چکیده

ایمنی و فعالیت اسپرم‌سازی شیلاجیت فرآوری‌شده (PS) در بیماران مبتلا به الیگواسپرمی مورد ارزیابی قرار گرفت. در ابتدا، ۶۰ مرد نابارور بررسی شدند و افرادی که تعداد کل اسپرم آن‌ها کمتر از ۲۰ میلیون در هر میلی‌لیتر مایع منی بود، به‌عنوان الیگواسپرمیک در نظر گرفته شده و در مطالعه وارد شدند (۳۵ نفر). کپسول PS (با دوز ۱۰۰ میلی‌گرم) به مدت ۹۰ روز، روزی دو بار پس از وعده‌های اصلی غذایی تجویز شد. آنالیز کامل مایع منی و همچنین سطح تستوسترون سرم، هورمون لوتئینه‌کننده (LH) و هورمون محرک فولیکول (FSH) قبل و در پایان درمان اندازه‌گیری شد. همچنین میزان مالون‌دی‌آلدئید (MDA) به‌عنوان شاخص استرس اکسیداتیو در مایع منی و پارامترهای بیوشیمیایی مربوط به ایمنی نیز بررسی شدند.

در ۲۸ بیماری که درمان را کامل کردند، بهبود قابل‌توجهی (P < 0.001) در وضعیت اسپرم مشاهده شد: افزایش حجم اسپرم (+۳۷٫۶٪)، افزایش تعداد کل اسپرم (+۶۱٫۴٪)، افزایش تحرک (۱۲٫۴ تا ۱۷٫۴٪ در بازه‌های زمانی مختلف) و افزایش تعداد اسپرم‌های طبیعی (+۱۸٫۹٪). همچنین کاهش همزمان در تعداد سلول‌های چرکی و اپیتلیال نسبت به مقدار اولیه مشاهده شد. کاهش معنی‌دار در میزان MDA مایع منی (−۱۸٫۷٪) نیز ثبت گردید. علاوه بر این، سطح تستوسترون سرم (+۲۳٫۵٪؛ P < 0.001) و FSH (+۹٫۴٪؛ P < 0.05) به‌طور قابل‌توجهی افزایش یافت. کروماتوگرام HPLC نشان داد که ترکیبات PS در مایع منی وجود دارند. بدون تغییر ماندن شاخص‌های کبدی و کلیوی بیماران نشان داد که PS در دوز مصرفی ایمن است.

یافته‌های حاضر شواهد بیشتری برای خاصیت اسپرم‌سازی شیلاجیت (سلاجیت)، همان‌گونه که در طب آیورودا مطرح شده است، فراهم می‌کند؛ به‌ویژه زمانی که به‌صورت فرآوری‌شده (PS) مصرف شود.

منبع

https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1439-0272.2009.00956.x